कौशल्याची कास, उज्वल उद्याचा प्रकाश.
निर्मल ग्राम , लोकराज्य गाव , तंटामुक्त गाव पुरस्कार प्राप्त
जन्म , मृत्यू , विवाह नोंदणी कार्यालय
ग्रामपंचायत दृष्टीक्षेपात :-
पाण्याचे स्रोत : ०२
माननीय मुख्यमंत्री
श्री.देवेंद्र सरीता गंगाधर फडणवीस
माननीय उपमुख्यमंत्री
श्री.एकनाथ गंगुबाई संभाजी शिंदे
माननीय उपमुख्यमंत्री
श्रीम.सुनेत्रा अजित पवार
श्री.सन्वेश विलास गुरव
सरपंच
मोसम हे राजापूर तालुक्यातील सकस निसर्गसंपदा, मेहनती लोक आणि सातत्यपूर्ण विकासाची ओळख असलेले गाव आहे. सुमारे 10.72 चौ.कि.मी. क्षेत्रफळ असलेल्या या गावात शेती, नारळ-सुपारीच्या बागा, तसेच आंबा-फणस यांसारखे कोकणातील फळांचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणात घेतले जाते. “स्वच्छ गाव, सुंदर गाव” या संकल्पनेतून स्वच्छतेकडे ग्रामपंचायत विशेष लक्ष देत असून, पाण्याची उपलब्धता, रस्त्यांचे सुधारणा काम, दिवाबत्ती व्यवस्थापन यांसारख्या सुविधा सतत उन्नत केल्या जात आहेत. महिलांच्या समूहांमार्फत स्वयंपूर्णतेचा मार्ग खुला होत असून, युवकांना डिजिटल व औद्योगिक क्षेत्रात संधी मिळण्यासाठी प्रयत्न केले जात आहेत. शालेय शिक्षणात गावातील लोकांचा उत्साह आणि सहभाग मोठा असून, प्रत्येक कुटुंब प्रगतीच्या वाटेवर पुढे जात आहे.
“मोसम — निसर्गाच्या कुशीत वसलेलं, आधुनिक सुविधांसह उभारी घेत असलेलं प्रगतिशील कोकणातील गाव!”
सुविचार : “एक गाव, एक ध्येय – सर्वांगीण विकास!” “स्वच्छ, सुंदर आणि सशक्त ग्राम – हाच आपला संकल्प.” “लोकसहभागातून गावाचा विकास, ग्रामपंचायतीचा अभिमान खास.” “गाव एक कुटुंब – ग्रामपंचायत त्याची दिशा.” “ग्रामविकास म्हणजे एकत्र स्वप्न, एकत्र प्रयत्न.” “पाण्याची बचत हीच खरी सेवा – भविष्याचं रक्षण करा.” “स्वच्छता ही सेवा, आणि सेवा हीच आपली ओळख.” “गावपातळीवरील लोकशाही ही राष्ट्रपातळीवरील परिवर्तनाची बीजं आहेत.” “सजग नागरिक हे लोकशाहीचे खरे रक्षक आहेत.” “जिथे स्वच्छता, तिथे आरोग्य; जिथे आरोग्य, तिथे विकास.” “जिथे ग्रामपंचायत जबाबदार, तिथे गाव प्रगतिशील.” “गावाची प्रगती म्हणजेच देशाची समृद्धी.” “ग्रामपंचायत सक्षम तर गाव अभिमानास्पद.” “एकजूट आणि प्रयत्न यशस्वी गावाची गुरुकिल्ली आहे.” “जिथे लोक सहभाग वाढतो, तिथे विकास गती घेतो.” “लोकशाही तेव्हाच बळकट होते, जेव्हा नागरिक सजग असतात.” “जेव्हा आपण एकत्र येतो, तेव्हाच प्रगती घडते.” “स्वच्छ विचार, स्वच्छ ग्राम, स्वच्छ भारत.” “स्वयंप्रेरणेने बदल घडवणं – हाच खरा विकास.” आपल्या कर्तव्यात प्रामाणिक राहणं हेच खरे राष्ट्रसेवेचं रूप आहे. सर्वसामान्य माणूसच असामान्य गोष्टी घडवतो. कर्तव्यपालन हीच खरी देशभक्ती आहे. शासनाची सेवा ही जनतेची सेवा आहे. नियमानुसार वागणे हेच सार्वजनिक जीवनाचे बळ आहे. लोकशाही म्हणजे उत्तरदायित्व – ते निभावणं हे आपलं कर्तव्य. शिस्त म्हणजे स्वावलंबन आणि यशाचा पाया.
मोसम गाव — कोकणाच्या उन्नतीची आश्वासक वाटचाल
राजापूर तालुक्याच्या निसर्गरम्य कुशीत वसलेले मोसम गाव — साधेपणाची ओळख असलेले पण स्वप्नं मोठी बाळगणारे, असे हे उत्तम नियोजनाकडे वाटचाल करणारे गाव आहे. सुमारे 950 लोकसंख्या असलेल्या या गावात सुमारे 241 कुटुंबे परंपरा आणि प्रगतीचा सुयोग्य समतोल साधत आहेत. 71.9% साक्षरता दर हे मोसामच्या शिक्षणाबद्दलच्या जागरूकतेचे द्योतक आहे. नव्या पिढीतील विद्यार्थी उच्च शिक्षण, तांत्रिक शिक्षण आणि उद्योजकता या क्षेत्रांकडे उत्साहाने वाटचाल करत आहेत.
निसर्गाशी जवळीक — हिरवाई आणि आरोग्याची शिदोरी
मोसमची ओळख म्हणजे त्याची सुंदर वृक्षसंपदा, सुपारी-नारळाच्या बागा, आंब्याच्या वाडी आणि कृषी म्हणून लाभलेली सुपीक जमीन. गावात धान, भगर, उडद, तसेच आंबा, फणस, कोकम यांसारख्या कोकणी उत्पादनांमुळे ग्रामस्थांची अर्थव्यवस्था अधिक सक्षम होत आहे. शेतीसोबतच स्वयंरोजगार आणि दुय्यम व्यवसायांनाही हळूहळू वाव मिळतो आहे.
ग्रामपंचायतीची प्रगतिशील कारभारपद्धती
ग्रामपंचायत सतत सुविधा वाढ व उद्योग-विकास यामध्ये लक्ष केंद्रित करत आहे.
महत्त्वाची कामे:
• स्वच्छ भारत मिशन अंतर्गत स्वच्छता अभियान
• पिण्याच्या पाण्याच्या सुविधा सुधारणा
• रस्ते व वीजजाळ्याचे आधुनिकीकरण
• ड्रेनेज व कचरा व्यवस्थापन सुधारणा
• महिला बचतगटांची बळकटीकरण
• डिजिटल ग्रामपंचायत उपक्रम — शासनसुविधा ऑनलाइन
या बदलांमुळे सामान्य नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनमानात स्पष्ट सकारात्मक बदल दिसून येतो.
शिक्षण आणि सामाजिक बांधिलकी
गावातील मुलांमध्ये शैक्षणिक प्रगतीसोबतच क्रीडा व सांस्कृतिक विकासालाही प्रोत्साहन देण्यात येते. गावातील नागरिक सामाजिक उपक्रमांमध्ये उत्साहाने सहभागी होतात — शिवजयंती, गणेशोत्सव, सांस्कृतिक मेळावे, आरोग्य शिबिरे इत्यादींमुळे एकात्मतेचा भाव अधिक मजबूत होतो.
पर्यटनाच्या संधी — ग्रामीण अनुभवाचे आमंत्रण
कोकणाच्या समुद्रकाठाच्या जवळ असल्यामुळे मोसामच्या आजूबाजूला निसर्ग पर्यटनाची मोठी दालनं खुली आहेत. जवळची मंदिरे, धबधबे, वाडीतील फिरणं, कोकणी खाद्यसंस्कृती — ही सर्व आकर्षणे पर्यटकांना आनंद देणारी ठरतात. ग्रामीण पर्यटन, होमस्टे, नैसर्गिक बागायती दर्शन अशा उपक्रमांमुळे गावात नव्या आर्थिक संधी निर्माण होऊ शकतात.
राजापूर तालुका हा रत्नागिरी जिल्ह्यातील कोकण पट्ट्यातील एक निसर्गरम्य, सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिकदृष्ट्या समृद्ध तालुका आहे. हा तालुका सह्याद्री पर्वतरांगांपासून अरबी समुद्रापर्यंत पसरलेला असून, डोंगर, नद्या आणि समुद्र यांचा अद्भुत संगम येथे पाहायला मिळतो. धूतपापेश्वर मंदिर आणि राजापूर गंगा प्रकट स्थळ ही येथील धार्मिक स्थळे महाराष्ट्रभर प्रसिद्ध आहेत.
२०११ च्या जनगणनेनुसार राजापूर तालुक्याची एकूण लोकसंख्या १,६५,८८२ इतकी आहे, त्यापैकी ग्रामीण लोकसंख्या १,५६,१२९ आणि नगरीय लोकसंख्या ९,७५३ आहे. लिंग गुणोत्तर १,१८३ स्त्रिया प्रति १,००० पुरुष इतके असून, स्त्रियांचे प्रमाण राज्याच्या सरासरीपेक्षा जास्त आहे — हे सामाजिक संतुलनाचे द्योतक आहे. साक्षरतेच्या दृष्टीने राजापूर तालुका अत्यंत प्रगत असून, येथील साक्षरता दर ७८.९३% आहे. नागरी भागात साक्षरता दर ९२% पेक्षा अधिक आहे, तर ग्रामीण भागातही शिक्षणाविषयी जनजागृती वाढलेली दिसते.
येथील भूमी सुपीक असून भात, नारळ, सुपारी, आंबा आणि काजू ही प्रमुख शेती उत्पादने आहेत. कोकण हापूस आंब्याच्या उत्पादनात आणि निर्यातीत राजापूरचा मोठा वाटा आहे. स्थानिक लोक मेहनती, प्रामाणिक आणि संस्कृतीप्रेमी आहेत. पंचायत समिती व ग्रामपंचायतींनी जलजीवन मिशन, प्रधानमंत्री आवास योजना, स्वच्छ भारत अभियान यांसारख्या शासकीय योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी केली आहे.
पर्यटनाच्या दृष्टीने येथे अनेक आकर्षणे आहेत — देवघर, पन्हाळे काजळ, कासारदे किनारा, आणि राजापूर गंगा ही स्थळे धार्मिक आणि नैसर्गिक पर्यटनासाठी प्रसिद्ध आहेत.
एकूणच, राजापूर तालुका हा निसर्ग, संस्कृती, शिक्षण आणि विकास यांचा सुंदर संगम म्हणून ओळखला जातो.
ग्रामपंचायत मोसम
ग्रामपंचायत उपक्रम आणि माहिती
| सेवा | शुल्क | कालावधी |
|---|---|---|
| जन्म/मृत्यू दाखला | ₹20 | 5 दिवस |
| विवाह दाखला | ₹20 | 5 दिवस |
| रहिवासी दाखला | ₹20 | 5 दिवस |
| दारिद्र्यरेषेखाली प्रमाणपत्र | मोफत | 5 दिवस |
| हयात दाखला | मोफत | 5 दिवस |
ग्रामपंचायत कार्यालय
मुंबई , महाराष्ट्र राजधानी
सोशल मीडिया
ब्लॉग
- All Posts
- RAJAPUR
- RATNAGIRI
🌴 रत्नागिरी जिल्हा – निसर्ग, विकास आणि पर्यटनाचा मिलाफ रत्नागिरी जिल्हा हा महाराष्ट्राच्या कोकण पट्ट्यातील एक अतिशय सुंदर, ऐतिहासिक आणि...
🌴 राजापूर तालुका – निसर्ग, संस्कृती आणि विकासाचा सुंदर संगम राजापूर तालुका हा महाराष्ट्रातील रत्नागिरी जिल्ह्याचा दक्षिण भागात वसलेला एक...
ग्रामपंचायत अधिकारी
श्री.पंकज कुबल
ग्रामपंचायत मोसम कार्यालयाचे अधिकृत संकेतस्थळ स्थापन करण्यामागील मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे:
ग्रामस्थांना सुलभ, पारदर्शक व तात्काळ माहिती उपलब्ध करून देणे
शासनाच्या विविध योजना, सेवा व निर्णय गावकऱ्यांपर्यंत सहज पोहोचवणे
ऑनलाइन सेवांद्वारे प्रशासन सुलभ करणे
नागरिकांनी सूचना व अभिप्राय देण्यासाठी एक डिजिटल मंच उपलब्ध करणे
गावाचा सांस्कृतिक व सामाजिक वारसा जतन करणे व प्रसारित करणे या संकेतस्थळाच्या माध्यमातून गावातील नागरी सुविधा, विकासकामे, योजनांची माहिती, तसेच आवश्यक फॉर्म्स व संपर्क तपशील एकाच ठिकाणी उपलब्ध करून देणे हेच ग्रामपंचायतीचे उद्दिष्ट आहे.
माहिती अद्ययावत करणे ही निरंतर अविरत चालणारी प्रक्रिया असून त्यामूळे या संकेतस्थळावर वारंवार बदल होत रहाणे अपेक्षीत आहे. सबब, आपणांमार्फत संकेतस्थळाबाबतचे सूचना व अभिप्राय कायमच स्वागतार्ह असतील.
पुनःश्च या संकेतस्थळास भेट दिल्याबद्दल आपले आभार!
महत्वाचे प्रश्न व उत्तरे :
अंत्योदय/बिपीएल कार्डासाठी अर्ज कुठे करायचा?
ग्रामपंचायतमार्फत यादी तयार केली जाते आणि तालुका कार्यालयात पाठवली जाते. अर्ज ग्रामपंचायत अधिकारी यांच्याकडे करावा लागतो.
ग्रामपंचायत निधीचा वापर कसा केला जातो?
ग्रामसभा आणि ग्रामपंचायतीच्या बैठकीत निधीच्या वापराची माहिती दिली जाते. तुम्ही मागणी करून निधी खर्चाचे विवरण मिळवू शकता.
ग्रामपंचायत टॅक्स / घरपट्टी कशी भरावी?
घरपट्टी ग्रामपंचायत कार्यालयात प्रत्यक्ष जाऊन किंवा काही ठिकाणी ऑनलाइन (ई-ग्रामस्वराज पोर्टलवर) भरता येते. पावती मिळवणे आवश्यक आहे.
मजूर नोंदणी व रोजगार हमी योजनेसाठी अर्ज कुठे करायचा?
मनरेगा (रोजगार हमी योजना) अंतर्गत मजूर नोंदणी ग्रामपंचायतीत होते. तुमचा फोटो, आधार कार्ड, आणि रहिवासी प्रमाणपत्र आवश्यक असते.
जन्म, मृत्यू नोंद कशी केली जाते?
जन्म, मृत्यू नोंदणीसाठी नागरीकांनी जन्म किंवा मृत्यू घडल्याची माहिती ग्रामपंचायत कार्यालयात द्यावी लागते.
नोंदणीसाठी हॉस्पिटल, डॉक्टर किंवा नातेवाईकांकडून दिलेले प्रमाणपत्र आवश्यक असते.
नोंदणी पूर्ण झाल्यावर जन्म किंवा मृत्यू अहवाल (रिकॉर्ड) देण्यात येतो.
विवाह नोंद कशी केली जाते?
विवाह नोंदणी प्रक्रिया
विवाह नोंदणी करण्यासाठी वधू-वर दोघे ग्रामपंचायत कार्यालयात जावे.
विवाह नोंदणीसाठी “नमुना ड” नावाचा अर्ज भरावा लागतो आणि यासाठी काही प्रमाणात शुल्क (सुमारे ₹104) लागते.
वधू-वर आणि तीन साक्षीदारांना कार्यालयात उपस्थित राहून अर्जावर सही करावी लागते.
विवाह नोंदणीसाठी विवाह मंडळ किंवा धार्मिक विधीप्रमाणे विवाह झाल्याची माहिती द्यावी लागते.
विवाह नोंदणी नंतर विवाहाचा अधिकृत प्रमाणपत्र मिळते.
विवाह नोंदणी शहरी भागात विवाह निबंधकांच्या कार्यालयात तर ग्रामीण भागात ग्रामपंचायत कार्यालयात होते.
प्रमुख कागदपत्रे
आधार कार्ड, पत्त्याचा पुरावा
जन्म नोंदणीसाठी शाळेचा दाखला, टीसी कागदपत्र, जन्म प्रमाणपत्र इ.
विवाह नोंदणीसाठी नवरा-बायकोच्या आधार कार्डांच्या प्रती, तीन साक्षीदारांच्या ओळखपत्रे, विवाह दिनांक आणि ठिकाणाची माहिती.
महत्वाची ठिकाणे -
राजापूर - 25 कि.मी.
पंचायत समिती कार्यालय
रत्नागिरी - 95 कि.मी.
जिल्हा परिषद रत्नागिरी
रत्नागिरी - 95 कि.मी.
जवळील शहर
मुंबई - 356 कि.मी.
महाराष्ट्र राजधानी
लोक मत :
